Mpongwe
Geografie
Mpongwe District ligt in het zuiden van de Copperbelt. De meest dichtstbijzijnde
stad is Luanshya. Sinds dit jaar is er een verharde weg, welke de twee
plaatsen verbindt. Het gebied is onderdeel van een golvend uitgestrekt
plateau en Mpongwe ligt op 1212 meter boven zeeniveau. Het klimaat is
subtropisch met een zeer hete periode in oktober/november.
De bevolking bestaat voor het grootste gedeelte uit kleine boeren die
maïs verbouwen. Door middel van het produceren van houtskool, visvangst
en de verkoop van zelf geteeld fruit en groente proberen mensen verder
in hun onderhoud te voorzien. 
Bevolking
In 1990 telt de bevolking in dit district ruim 53.342 mensen. De groei
van de bevolking wordt in dit district geschat op 4% per jaar. Echter
vanwege de aids pandemie zijn deze gegevens niet meer betrouwbaar. Er
zijn 11 gezondheidscentra en 2 ziekenhuisjes in het district. Het St.
Theresa’s ziekenhuis in Ibenga ligt dicht tegen het Ndola district
aan. Mpongwe Mission Hospital biedt medische zorg aan ca 18.000 mensen
in de directe omgeving.
Management van het ziekenhuis
Mpongwe Mission Hospital Management Board, met vertegenwoordigers van
de kerken, het ministerie van gezondheid, lokale ondernemingen en vertegenwoordigers
uit de gemeenschap, is het hoogste besluitvormend orgaan.
De dagelijkse leiding is in handen van het management team. Het team bestaat
uit de ziekenhuismanager, de medical officer in charge, verpleegkundig
directeur en een vertegenwoordiger van Mpongwe Baptist Church Association.
Het Ziekenhuis Management Comité heeft een adviserende- en toezichthoudende
functie. Het comité bestaat naast de verpleegkundig directeur,
Medical Officer in charge, Clinical Officers in charge, de hoofden van
de ziekenhuisadministratie, financiële administratie, fysiotherapie,
prenatale kliniek, polikliniek, hoofden van resp. de kinderafdeling, vrouwenafdeling
en mannenafdeling, apotheek, laboratorium, onderhoudsdienst en de supervisor
van de CDE’s. (Classified daily workers)
De stafAl het gekwalificeerd personeel is van Zambiaanse afkomst en wordt
betaald door het Ministerie van Financiën. Het Ministerie van Gezondheid
is verantwoordelijk voor de kwaliteit van zorg. Een tweede groep werkers
zijn de Classified Daily Employees. Zij worden door de regering betaald
in de vorm van een schenking aan Church Health Association of Zambia.
Deze groep werkers, in totaal 45 hebben verschillende ondersteunende functies.
Sinds november 1998 worden de salarissen niet meer volledig uitbetaald.
Betaalde de regering in 1998 nog 78% uit, in 2000 daalde dit tot 46%,
met alle gevolgen van dien; vertrek van personeel naar elders, verhoging
van werkdruk, demotivatie van achterblijvers. Een derde groep werkers
wordt rechtstreeks door het ziekenhuis betaald.
Er is een tekort aan verpleegkundigen. Het aantal daalde in 2000 van 40
naar 30. Het vorig jaar zijn 5 verpleegkundigen op jonge leeftijd gestorven.
Ook in 2003 zijn weer verpleegkundigen gestorven en vertrokken naar elders.
De community scholen in de regio.
Met behulp van donaties ondersteunt het ziekenhuis de community-scholen
in de omgeving. Vanaf 2002 wordt ze hierin geholpen door de Stichting
Geef de kinderen van Mpongwe een toekomst. De schooltjes worden nauwelijks
gefinancierd door de overheid, maar in hoge mate door de gemeenschap.
Het hele district omvat 22 scholen. Het gebied is immens groot en de scholen
liggen ver weg in de bush. Twee jaren geleden waren er op deze schooltjes
1260 weeskinderen. In 2003 is dat getal opgelopen tot boven de 1800. Of
de moeder is dood, maar meestal is het de vader en soms beiden. De kinderen
worden verzorgd door de grootmoeder, oom, tante of oudere zus. Wanneer
de oudere kinderen overdag niet op hun jongere zusjes of broertjes moeten
passen of de kost mee moeten helpen verdienen, kunnen ze een paar uur
naar school. Tenminste als ze de kosten voor het onderwijs kunnen betalen.
En dat is meestal niet het geval. De kinderen volgen in een soort ploegendienst
de lessen. Echter nooit meer dan 3 uur per dag. Er is aan alles gebrek.
Lokalen, onderwijzers, leermiddelen. De gebouwtjes waarin de kinderen
les krijgen zijn zeer sober. Soms is er nauwelijks sprake van een gebouw.
Er staan wat houten bankjes, een schoolbord, wat schriftjes. Dat is alles.
Er zitten teveel kinderen op de houten bankjes en op de vloer, die meestal
uit mul zand bestaat. Een lessenaar om op te schrijven ontbreekt. Het
is er enigszins kil en door de open gaten in de muren, die dienst doen
als ramen, heeft de wind vrij spel. Geen wonder dat iedereen hier hoest.
 shingwa community school 2003
De Stichting Geef de kinderen van Mpongwe een toekomst ondersteunt de
volgende community scholen in het ditrict Mpongwe;
Mpongwe Upper Basic School
Kayenda Basic School
Mikata Basis School
Shingwa Community School
Mfulabunga Basis School
Mpongwe High School
St. Antony's Basic School
Mwanga Community School
De geschiedenis van het Mpongwe Mission Hospital Historie
Op zaterdag, 14 augustus 1931 arriveren de Zweedse missionarissen, Anton
en Signe Johansson op de fiets bij een stroompje in Mpongwe om er een
missie te stichten. Drie dagen later krijgen ze hun eerste patiënt,
een man die door een luipaard is aangevallen en ernstige verwondingen
heeft aan hoofd, armen en benen. Anton,die een EHBO cursus gevolgd heeft,
verleent eerste hulp. Vanaf dat moment wordt er in Mpongwe, in afwachting
van de bouw van een lemen hut, medische hulp geboden onder een boom. Elk
jaar bezoekenongeveer 14.000 patiënten de missiepost.
In 1948 arriveert de eerste opgeleide hulpverlener, een vroedvrouw, Ingrid
Dagman. Zij komt ernstig ziek aan in Mpongwe als gevolg van een tyfus
epidemie op het schip. De eerste jaren zijn extreem moeilijk voor haar.
Er is groot wantrouwen tegen haar en als ongetrouwde, buitenlandse vrouw
moet zij vechten tegen allerlei vooroordelen. Langzamerhand wint ze het
vertrouwen van de bevolking en brengt ze meer dan 5000 baby’s ter
wereld. Bij de komst van de eerste verpleegkundige in 1951, Sonja Wilzen(
later Johansson??) wordt er een grotere kliniek gebouwd met mogelijkheden
voor opname van patiënten; Patiënten worden voorzien van lakens,
matrassen, dekens en kussens. Een ongehoorde luxe voor die tijd.
Van 1951 tot 1975 is de zorg, die vooral medisch van aard is, in handen
van verschillende Zweedse verpleegkundigen die enorm veel werk verzetten.
Twee keer per jaar krijgen ze
bezoek van een provinciale arts, hetgeen niet meer dan een administratief
bezoek is. Ze hebben veel succes wat betreft diagnose en behandeling van
lepra patiënten en starten een
eenvoudig Primary Health Care programma. In 1975 wordt er een compleet
nieuw ziekenhuis gebouwd. Het wordt door de toenmalige president Kaunda
officieel geopend in 1978. De eerste Zweedse arts Dr. Gunnar Holmgren
bouwt de medische zorg de komende zeventien jaar verder uit. Met zeer
veel waardering en bewondering wordt over deze man
gesproken) Het aantal bedden wordt uitgebreid tot 130. De Zweedse Baptisten
sluiten in de jaren ’90 een overeenkomst met de Zambiaanse regering,
waarbij overeengekomen wordt dat 75% van de inkomsten via CMAZ (Churches
Medcial Association of Zambia) binnen komt en dat 25 % door de lokale
Baptist Churches, die erg klein zijn, opgehoest moeten worden. Een onmogelijke
opdracht.
Na enkele jaren zonder arts gezeten te hebben staan twee Nederlandse artsen
in 1998 voor de moeilijke taak om de medische zorg in het ziekenhuis en
het district weer op
peil te brengen. Na een jaar op een lokaal salaris gewerkt te hebben,
krijgen zij een contract van het Centrum Ontmoeting der Volkeren uit Cadier
en Keer (COV) aangeboden. Naast de medische zorg besteden zij veel aandacht
aan on-the-job-training van het personeel en zorgen er voor dat het personeel
door middel van het volgen van bij- en
nascholingscursussen haar deskundigheid kan bevorderen. Er worden veel
initiatieven genomen om de zorg te verbeteren. De Outreach activiteiten
t.b.v. van Moeder en Kindzorg,
Home Based Care activiteiten t.b.v. HIV/aidspatienten worden weer gestart.
Ook op het gebied van Health Education en ondersteuning van weeskinderen
wordt veel ondernomen.
Er wordt een 5-jarig programma voor Aidszorg en Home Based Care ontwikkeld.(het
Aids Care and Prevention Program. Na het einde van het contract van de
twee artsen in december 2002 vertrekt een nieuwe Nederlandse arts naar
Mpongwe.
Zij zal samen met 2 Zambiaanse artsen de gezondheidszorg in Mpongwe verder
uitbouwen.
(Bron: Annual Report 2001 Mpongwe Mission Hosptal)
|