Geef de kinderen van Mpongwe een toekomst

Het is zondagmorgen acht uur. Ik loop visite mee met Marieke op de kinderafdeling en de kraamafdeling. De kinderafdeling is gesitueerd tussen de vrouwen- en de mannenafdeling. Er is één grote zaal, die in tweeën gesplitst is, met een behandelkamertje. Er zijn geen speciale kinderbedjes. Ouders, meestal de moeders, slapen bij het kind op een volwassen bed. De afdeling heeft plaats voor 35 patiëntjes en ziet er gezellig uit. Op de bovenste gedeeltes van de muren zijn schilderingen aangebracht in de vorm van fruit, bloemen, een vis, een hond.
Op de deur staat aangegeven dat er slechts “one relative per bedside” mag zijn. Ik ben benieuwd hoe dat er in de praktijk uitziet. Van Tanzania herinner ik mij nog de volle gangen waarin familieleden van patiënten lagen en waar je je al struikelend een weg moest banen naar de patiënten. Daar wist je soms niet wie er patiënt of familie was.

Ik zie 20 hele zieke kinderen. De meeste kinderen hebben een ernstige vorm van malaria, gepaard gaande met pneumonie, ondervoeding, braken, hoesten en een zeer laag HB. ( 2.4; 3.8 g/dl). Bij enkele kinderen is er sprake van cerebrale malaria met neurologische complicaties, welke zich uiten in onrustig, ongecoördineerd gedrag. Eén jongen is erg verbrand. Hij is tijdens een epileptische aanval in het vuur gevallen, waarbij hij zijn hele onder- en bovenbeen verbrand heeft. Het is aan het genezen, maar vanmorgen zie ik duidelijk de complicaties in de vorm van geïnfecteerde brandwonden en ernstige contracturen. Marieke heeft hem meteen verwezen naar Harrison, verpleegkundige, aids-coördinator én fysiotherapeut. Vanmiddag zie ik hem buiten op de binnenplaats van het ziekenhuis liggen; hij huilt van de pijn. Zijn been is helemaal gespalkt en recht gebogen. Dat moet ook geweldige pijn doen. Hij voelt ook koortsig aan. Toch maar even aan Marieke melden.

Er is een groot gebrek aan bloed in het ziekenhuis. Meestal geven familieleden bloed. Ik moet er nog achter zien te komen of het bloed dan gecontroleerd wordt op HIV en hoe lang het testen duurt. Dikwijls is er geen bloed of zijn er geen infuussystemen meer. De regering lijkt weinig te doen voor het ziekenhuis. Het ziekenhuis heeft 100 bedden, maar krijgt slechts betaald voor 12 bedden. Het voortbestaan van het ziekenhuis is in het geding.
Nu reeds is er een terugloop in het aantal opnames op de kinderafdeling en een stijging van het aantal sterfgevallen van 10% in 1998 tot 14% in 2000. Malaria, ondervoeding en pneumonie zijn de belangrijkste doodsoorzaken. De staf stelt terecht de vraag wat de oorzaak van de terugloop van het aantal opnames is en hoe zij de kindersterfte kunnen reduceren.
Uit de monitoring gegevens van de eerste 6 maanden zie je over alle maanden (uitgezonderd de maand maart) een grote toename van het aantal malaria gevallen in vergelijking met de jaren daarvoor. Toch is, sinds de komst van een environmental health technician het aantal preventieve maatregelen toegenomen. Op de afdeling zelf is elk bed voorzien van een muskietennet. Uit de dagindeling blijkt dat er Health Education gegeven wordt, maar niet regulier.
Ik vind het in deze wintertijd koud op de afdeling. Er zijn geen warmtebronnen om bijvoorbeeld ondervoede kinderen warm te houden De kinderen zijn heel dik aangekleed; gebreide mutsjes op en dikke sokken en truien aan. ‘s Ochtends kan het goed koud zijn.

Ook wordt er geklaagd over de kwaliteit en de eenzijdigheid van het voedsel. Soms zijn er alleen bonen beschikbaar. Er is een tuin achter het voedingscentrum waar misschien meer gebruik van gemaakt zou kunnen worden.
Hierna gaan we naar de verloskamer en de kraamafdeling. Deze afdeling heeft 19 bedden, waarvan 4 verloskamerbedden. Op deze afdeling werken vier enrolled midwifes en één registered midwife die de leiding heeft.
Ik zie baby's die niet meer dan 1500 gram wegen en helemaal ingepakt onder de dekentjes liggen om op temperatuur te blijven. Er zijn geen couveuses. Ik ben doodsbang dat ze zullen stikken. De zuigelingen zouden zich moeten warmen met de lichaamstemperatuur van de moeder. Dit wordt weinig gedaan.Misschien belemmert dit de mobiliteit van de moeders te veel?

Vannacht is er een kindje doodgeboren. Ik heb het even gezien. Verdrietig.

Even later zie ik een bevalling. Bevallingen worden gedaan door een midwife, die eveneens registered of enrolled nurse is. Vanmorgen wordt ze geassisteerd door twee vrouwen die eigenlijk cleaner zijn. Dit door het gebrek aan personeel. De bevalling verloopt zonder complicaties. Een meisje van 3640 gram. Ze wordt meteen in een luier gewikkeld en krijgt een geel jurkje aan, zonder rompeltje. Gebreid mutsje op en gebreide sokjes aan. Daarna wordt ze in verschillende dekens gewikkeld om op temperatuur te blijven. Dit allemaal door een zeer handige en toegewijde cleaner. De moeder reageert nauwelijks bij het zien van haar kindje. Misschien is ze te uitgeput. Ik probeer haar duidelijk te maken dat ze het geweldig gedaan heeft.(wordt vervolgd).